Hoogkerk - Brouwerij Waldeck 1880-1895

Oprichting Waldeck 31-12-1884
Staatscourant
31-12-1884

Oproep Leeuwarder Courant 17-04-1885
Oproep Leeuwarder Courant
17-04-1885
Elders op mijn website heb je misschien al iets gelezen over het ontstaan van brouwerij Waldeck. Brouwerij Waldeck is ontstaan na een verkoop van brouwerij Artevelde in Hoogkerk. Toen de brouwerij rond 1880 werd overgenomen door de Duitse brouwer Heinrich Stiehl, geboren in Korbach in de gemeente Waldeck-Frankenberg veranderde hij de naam in brouwerij Waldeck, een duidelijke wijziging naar de geboortestreek van Stiehl.

Een exacte datum van deze overname is mij nog niet bekend. Wel duidelijk is dat Stiehl op 28 december 1884 samen met Jacob Jans Mulder, een scheepsbouwer uit Vierverlaten, een vennootschap is aangegaan onder de naam 'Groninger Beierschbierbrouwerij Waldeck'. Dit om de brouwerij te exploiteren en het verkopen van bier en aanverwante artikelen. Verder is er een advertentie te vinden op Delpher uit de Leeuwarder Courant van 17-04-1885. Hierin doet de brouwerij een oproep voor een depothouder of bottelaar voor de brouwerij in of rond Leeuwarden. Stiehl bleef niet erg lang eigenaar van de brouwerij want per 1 mei 1891 werd over genomen door A.J.Luitingh en P.L van Genderen. Luitingh was als brouwer werkzaam geweest in Haarlem.

Uit een huwelijksactie van een van zijn zonen op 02-12-1888 wordt Philipp Friedrich Carl Walter Pehlig (1832-1885) genoemd als bierbrouwer te Hoogkerk. Dat kan dan haast niet anders zijn gegaan dan over brouwerij Waldeck. Ik ben erg benieuwd of hij op dat moment ook daadwerkelijk eigenaar was van Waldeck.

Artikel
Artikel Dagblad van het Noorden
28-06-1885
Waarschijnlijk was dit de reden dat de brouwers begonnen met het fabriceren van een stout bier. Het Luitingh's Extra Stout werd niet alleen in Groningen en Leeuwarden verkocht, maar ook in het westen van Nederland. De brouwers adverteerden daarvoor zelfs diverse malen in de Haagsche Courant, waarbij er zelfs proeffleschjes werden aangeboden en een Pale Ale. In een advertentie van 12 februari 1894 werd de Extra Stout aanbevolen en werden er meerdere agentschappen in Den Haag genoemd. De advertenties moesten er voor zorgen dat de Extra Stout kon opboksen tegen het destijds alom gerenomeerde bieren als van Vollenhove Stout, een bier dat overigens tegenwoordig ook weer wordt geproduceerd. Uit een artikel in het Dagblad van het Noorden van 28 juni 1893 blijkt dat het stout bier van de brouwerij voldeed aan de eisen van een krachtig en onvervalscht Stout en dat de verhouding tussen alcohol en extract als zeer gunstig is te beschouwen. In dit artikel wordt gesproken over de firma Luitingh & van Genderen brouwerij Waldeck te Hoogkerk.
Dezelfde ondertekening komen we ook tegen in een advertentie in het Nieuwsblad van het Noorden van 30 mei 1894 waarin de aankondiging werd gedaan dat het puik landbouwbier weer beschikbaar was tegen zeer billijken prijs. Alle pogingen ten spijt, de brouwers hielden het niet echt lang vol want in het Nieuwsblad van het Noorden van 25 augustus 1895 werd de sluiting van de brouwerij aangekondigd. Volgens dit artikel werd Waldeck een brouwerij in ruste, werd het vaste werkvolk al op 1 augustus naar huis gestuurd en werd de brouwer, waarschijnlijk Luitingh zelf, koster in de Sint Bavokerk in Haarlem. De brouwerij werd oa in een advertetie in het Nieuwsblad van het Noorden van 6 oktober 1885 in twee delen te koop aangeboden, de ijskelders met lagerkelders en twee knechtenwoningen zouden sepraat van de brouwerij worden verkochtht. Als het al tot een verkoop is gekomen dan heeft dat niet gereulteerd in een doorstart van de brouwerij. De fabriek bleef staan als sobere steenklomp tot in de raadsvergadering van de toenmalige gemeente Hoogkerk op 28 februari 1934 besloten werd om de grond met oude fabriek op te kopen en geschikt te maken voor woningbouw.

Etiket
Etiket Luitingh's
Extra Stout

Fles
Fles Luitingh's
Extra Stout
Wie denkt dat het verhaal van Luitingh's Extra Stout helemaal is afgelopen komt bedrogen uit. Op 19 augustus 1983 werd in een cafe in Groningen weer Luitngh's Extra Stout getapt en het bier werd vanaf dat moment weer verkocht in flessen in heel Nederland. Achter de herintroductie zat de Maastrichtenaar Ron Vossen, die in Groningen als bierhandelaar werkzaam was. Hij ontdekte bij toeval bij zijn oma thuis een sigarenkistje met oude recepten, rekeningen etc. Wat bleek, hij was een kleinzoon van Arnold Johan Luitingh. De nieuwe Luitingh's Extra Stout werd niet in Groningen gebrouwen, maar in het Limburgse Arcen bij de toenmalige Arcense Bierbrouwerij. Bij de huidige Hertog Jan brouwerij werden destijds nog meer oude biersoorten op ambachtelijke wijze en dat was voor Ron dan ook de reden om naar het Limburgse uit te wijken. Deze versie van de Extra Stout werd nog een paar jaar verkocht onder de nietszeggende brouwerijnaam de Munthe in Groningen en verdween geruisloos van de markt.
In 2023 lanceerde brouwerij Hoogkerk plannen om de Luitingh's Extra Stout nieuw leven in te blazen en in augustus kwam Luitingh's Extra Stout daadwerkelijk op de markt,

De advertenties op deze pagina zijn gevonden via Delpher